nasze media Najnowszy numer MGN 07-08/2018
dodane 23.06.2017 11:01

To nasza historia - Tarnowscy

Sumiasty wąs, bogato zdobiony kontusz, futrzana czapa z piórami i karabela. Przekonany o swej wyższości, chętny do szabli i uczty. Jednocześnie odważny, zatroskany o Polskę i bogobojny.

Zbroja, tarcza i miecz to atrybuty rycerza. Odważnie broniącego króla i kraju. Stan rycerski zmienił się potem w szlachecki. Szlachta dalej dbała o losy kraju. Pewnie, że różnie z tym bywało, ale historia Polski, której uczy się w szkołach, nasza historia, to przecież też historia szlachty. Po wojnie komuniści zabrali szlacheckim rodom cały majątek, utrudniali życie, przez lata niszczyli tradycję.
Tamten świat pozostał już tylko na zdjęciach, we wspomnieniach i w śladach rozsianych po całej Polsce. Spróbujcie w czasie letnich wędrówek odszukać te ślady – może będzie to herb nad starą bramą, może dworek w jakimś parku albo nazwa miasta czy malownicze ruiny dawnej potęgi. Może uda Wam się dowiedzieć, z jakim rodem są one związane. Czekamy na Wasze zdjęcia z krótkim opisem: redakcja@malygosc.pl. Wszystkie zamieścimy na naszej stronie internetowej.

Co tydzień prezentujemy jeden ród. Na początek:

Tarnowscy  herbu Leliwa

„Sięgajcie do gwiazd, mężowie” – słowa z herbu Tarnowscy wzięli sobie  głęboko do serca.

 

Jako pierwszy mierzył wysoko komes Spycimir. To on 700 lat temu był fundamentem dla rodu Tarnowskich. Spycimir doradzał Władysławowi Łokietkowi. Później był jednym z wychowawców królewicza Kazimierza. „Przy czem, za usługi wojenne, oddane Królowi Łokietkowi, dostaje nadania rozległych obszarów nad Dunajcem, gdzie zakłada miasto Tarnów i buduje dwa warowne zamki w Tarnowie i Melsztynie” – zanotował urodzony w 1866 r. hrabia Adam Tarnowski.

Dzielni rycerze

  Herb Tarnowskich

Synowie Spycimira dali początek dwóm rodom. Jan z Melsztyna – rodowi Melsztyńskich, a Rafał z Tarnowa – rodowi Tarnowskich. Odtąd rodowe drzewa rosną wysoko i szeroko się rozgałęziają. A każda gałąź to historia na osobną książkę. I jeszcze coś. W następnych pokoleniach mężowie Tarnowscy najczęściej noszą imię Jan lub Spytek. A przed imieniem najwyższe tytuły. Syn Rafała – Jan z Tarnowa, jako marszałek wielki koronny, dbał o bezpieczeństwo króla Polski. Synowie Jana – wojewoda krakowski Jan oraz wojewoda sandomierski Spytko – walczyli w bitwie pod Grunwaldem. Piątka synów pierwszego z nich to też Janowie, z których dwóch zginęło wraz z królem Władysławem Warneńczykiem w bitwie pod Warną. Syn jeszcze innego Jana z piątki braci nazywał się Jan Amor Tarnowski i dzierżył buławę hetmana wielkiego koronnego. A to oznacza, że pełnił funkcję dowódcy polskiej armii i zastępcy króla. Jego pradziadkiem ze strony matki był słynny rycerz Zawisza Czarny.

 

Wehikuł czasu

Zapoczątkował ród Tarnowskich. Pełnił wysokie urzędy w Królestwie Polskim. W 1330 r. został kasztelanem krakowskim, czyli wówczas najwyższym świeckim dostojnikiem.   Spycimir
Zapoczątkował ród Tarnowskich. Pełnił wysokie urzędy w Królestwie Polskim. W 1330 r. został kasztelanem krakowskim, czyli wówczas najwyższym świeckim dostojnikiem.
Wikimedia
Tarnowscy mieli wielkie tereny ziemskie. O tym, jak wielkie, świadczy przykład sprzed blisko 600 lat: Jan Amor junior Tarnowski posiadał 4 miasta, 3 zamki i 93 wsie. Żyjący w następnym stuleciu syn hetmana Jana Amora nie miał dzieci. Niedługo po jego śmierci Tarnowscy stracili Tarnów. A siedzibą głównej linii rodu stał się Dzików. W pięknym pałacu aż do 1944 r. mieszkało przez blisko 400 lat 13 właścicieli o nazwisku Tarnowski. Wśród nich podskarbi wielki koronny, kasztelan, poseł, rektor… Dzisiaj w pałacu znajduje się wehikuł czasu… To znaczy Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega, gdzie łatwo przenieść się w czasy świetności rodu. Ostatni hrabia w Dzikowie Artur Tarnowski musiał opuścić pałac podczas II wojny światowej. Budynek ją przetrwał, lecz został odebrany rodzinie przez komunistów. Utworzono tam technikum rolnicze. 50 lat później, w sierpniu 1996 r., spotkali się w nim rozsiani po różnych stronach świata Tarnowscy. Postanowili założyć Związek Rodu Tarnowskich. Na rodzinne zjazdy co pewien czas przybywają Leliwici z Kanady, Stanów Zjednoczonych, Anglii, Szwajcarii i innych miejsc.

Piotr Sacha

Król Zygmunt I Stary mianował go hetmanem wielkim koronnym, czyli dowódcą polskiej armii. Już jako 20-latek Jan Amor stanął na czele zaciężnej chorągwi jazdy podczas wyprawy orszańskiej. Później cieszył się opinią niezwyciężonego wodza. W 1547 r. cesarz Karol V nadał mu dziedziczny tytuł hrabiego.   Jan Amor Tarnowski
Król Zygmunt I Stary mianował go hetmanem wielkim koronnym, czyli dowódcą polskiej armii. Już jako 20-latek Jan Amor stanął na czele zaciężnej chorągwi jazdy podczas wyprawy orszańskiej. Później cieszył się opinią niezwyciężonego wodza. W 1547 r. cesarz Karol V nadał mu dziedziczny tytuł hrabiego.
wikimedia
Zapoczątkował „zbiory dzikowskie”, czyli słynną kolekcję dzieł sztuki rodziny Tarnowskich. Do skarbów z Dzikowa należały między innymi rękopis „Pana Tadeusza”, najstarszy rękopis „Kroniki polskiej” Galla Anonima czy obraz Rembrandta.   Jan Feliks Amor Tarnowski
Zapoczątkował „zbiory dzikowskie”, czyli słynną kolekcję dzieł sztuki rodziny Tarnowskich. Do skarbów z Dzikowa należały między innymi rękopis „Pana Tadeusza”, najstarszy rękopis „Kroniki polskiej” Galla Anonima czy obraz Rembrandta.
Wikimedia

« 1 »
oceń artykuł

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Najaktywniejsi użytkownicy

  • 1
    RadekChusteczki
    ostatnia aktywność: 14.08.2018
    łączna liczba komentarzy: 7
  • 2
    Slotkakotka
    ostatnia aktywność: 06.03.2018
    łączna liczba komentarzy: 1
  • 4
    AnnaŻ
    ostatnia aktywność: 03.05.2018
    łączna liczba komentarzy: 2
  • 5
    KociaAnia
    ostatnia aktywność: 24.05.2018
    łączna liczba komentarzy: 26