nasze media Najnowszy numer MGN 11/2020

Krzysztof Kwaśniewicz

|

MGN 06/2003

dodane 08.04.2012 23:12

Wyspa skarbów

Jezioro Lednickie możecie znaleźć w Wielkopolsce, między Gnieznem i Poznaniem. Ma kształt stosunkowo wąskiego pasa, długiego na 8 kilometrów. Ostrów Lednicki to wyspa, zresztą słowo „ostrów” znaczy właśnie „wyspa”.

Wyspa skarbów   Wspominałem już tu o pałacu, palatium, misach chrzcielnych, chrzcielnicy. O co tak naprawdę chodzi. Palatium to nic innego, tylko pałac. Ten miał kształt prostokąta, być może z piętrem. Do niego przylegała kaplica, zbudowana na planie krzyża równoramiennego. W tej kaplicy znaleziono pozostałości dwóch zgłębień, wylanych zaprawą, tworzących coś na kształt niewielkich baseników. To właśnie misy chrzcielne, czyli chrzcielnice. A kaplica, w której znajdują się takie urządzenia nosi nazwę baptysterium. Nie znaleziono na terenie Polski zabytku podobnego, ale wcześniejszego. Stąd właśnie przypuszczenie, że to tutaj wszystko się zaczęło. Zdjęcie tego, co pozostało po baptysterium lednickim możecie zobaczyć na następnej stronie, a na rysunku z lewej odtworzony został możliwy wygląd całości. „Możliwy”, bo zachowały się tylko fundamenty, i można jedynie przypuszczać, jak wyglądała całość. O wygląd palatium toczyły się i toczą nadal prawdziwe boje wśród naukowców. Dzięki temu niemal każdy znaleziony kamień jest oglądany i analizowany bardzo dokładnie. To chyba najlepiej zbadane ruiny w Polsce.

Archeolodzy szukają baseników, a nie chrzcielnic, jakie dziś można znaleźć w każdym kościele, dlatego że w tamtym czasie chrzest wyglądał inaczej niż współcześnie. Słowa, jakie wymawiano podczas sakramentu, brzmiały identycznie, tyle że po łacinie, jednak kapłan nie polewał wrzeszczącego niemowlaka wodą z małego dzbanuszka. W tamtym czasie dorosła osoba wchodziła do misy chrzcielnej aż po kolana. Ksiądz, stojąc na specjalnym podeście, polewał całego katechumena wodą. Od stóp do głów. Nowo ochrzczony po wyjściu z wody otrzymywał białą szatę, którą nosił przez osiem dni. Zdejmował ją dopiero w pierwszą niedzielę po Wielkiej Nocy, stąd i dziś pierwsza niedziela po Wielkanocy nazywa się białą – na pamiątkę tamtych białych szat. W czasie chrztu Polski do sakramentu przystąpił władca i główni dostojnicy, cała reszta mieszkańców kraju dopiero stopniowo była nawracana i chrzczona jeszcze przez wiele lat. Baseny chrzcielne znajdowano w podziemiach najstarszych polskich kościołów, jednak lednicki jest najstarszy.

500 metrów mostu
Sprawa mostów łączących wyspę z brzegiem jest bardzo ciekawa. Znaleziono resztki dwóch takich konstrukcji. Zachodni most miał około 440 metrów długości. Wschodni – około 170. Oba wykonane zostały z drewna, a ich umiejscowienie możecie zobaczyć na rysunku. Bardzo dokładnie wiadomo, kiedy zostały wybudowane – w okresie zimy i wiosny na przełomie lat 963 i 964. Zapewne dlatego wtedy, bo jezioro zamarzło, i wygodnie można było transportować materiał budowlany. Wiemy o tak precyzyjnej dacie sprzed ponad 1000 lat dzięki nauce, zwanej dendrologią. Pozwala ona ustalić datę ścięcia drzewa na podstawie jego przekroju – grubości poszczególnych słojów charakterystyczne są dla konkretnego roku. Budowle powstały tuż przed chrztem Polski (966 r.). To kolejny argument za tym, że Lednica wtedy była bardzo ważnym miejscem w kraju Polan. Mosty stały do 1038 roku, do najazdu księcia czeskiego Brzetysława. Zniszczył on Polskę, a przy okazji i Lednicę. Mostów już nie odbudowano. Wyspa powoli przekształcona została w cmentarz i popadła w zapomnienie. Dopiero wieki XIX i XX znów podniosły jej znaczenie. Podczas badań wydobyto z dna jeziora ponad 300 elementów uzbrojenia średniowiecznego, między innymi doskonale zachowaną włócznię z ponad trzymetrowym drzewcem. A także miecze, hełmy, groty i mnóstwo innych rzeczy. Nie wiadomo, co jeszcze kryją wody jeziora. Sama wyspa, mimo że tak dokładnie przebadana, może kryć jeszcze inne skarby.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Najaktywniejsi użytkownicy

  • 2
    kawa
  • 3
    Mikotka
    ostatnia aktywność: 03.04.2020
    łączna liczba komentarzy: 44
  • 4
    Nacixxx
    ostatnia aktywność: 28.01.2020
    łączna liczba komentarzy: 7
  • 5
    kociaczek

Najwyżej docenione