W pobliżu Szkoły Podstawowej w Cichem telefon komórkowy zgłasza słowackiego operatora. To znaczy: granica Polski i Słowacji musi być bardzo blisko. Szczyty Tatr widać stąd jak na dłoni. Górale nazywają to miejsce Miętustwem.
Jesteśmy w jednej ze 168 szkół imienia Bohaterów Westerplatte. Góralskie zwyczaje są tu przekazywane od pokoleń.

Mali Miętusianie
Do podstawówki w Cichem chodzi ponad 200 uczniów. 60 z nich śpiewa, gra i tańczy w szkolnym zespole „Mali Miętusianie”. Najmłodsi mają 6 lat, najstarsi 13. Wszyscy zamiłowanie do góralskiej nuty odziedziczyli po rodzicach i dziadkach. – Ja mam śpiew po tacie – mówi Karolina Piszczek z V klasy. – Śpiewamy na wszystkie możliwe okazje. Te same przyśpiewki, co dawniej się śpiewało – dodaje. – W domu, gdy tylko babcia zaczyna śpiewać, od razu się dołączam – wtrąca Marcin Miętus, szóstoklasista. Chociaż nie znają nut, nikt się nie myli. Muzyki uczy ich ze słuchu pani Stanisława Miętus. Ich piosenki mają po kilka zwrotek. „Cemu se dziewcyno boso chodzis, cemu se na kierpce nie zarobis? Lato było, robić było, jakie takie kierpcosecki kupić było…” – chętnie pokazują swoje umiejętności. Próby mają zwykle w domu parafialnym. – Nie ma mowy o marnowaniu talentów – mówi proboszcz, ks. Michał Kliś. – Co miesiąc mieszkańcy przychodzą na Mszę góralską w tradycyjnych strojach, gra wtedy kapela... No i śpiewają „Mali Miętusianie” – dodaje proboszcz. Swoją gwarę dzieci z Cichego prezentują też na konkursach recytatorskich i zwykle zajmują wysokie miejsca.

Kiernicka, warcula i cep
Cztery lata temu szkoła w Cichem organizowała Ogólnopolskie Sympozjum Klubu Szkół Westerplatte. – Uczniowie dostali wtedy zadanie bojowe. Mieli przeszukać strychy i piwnice swoich domów, i znaleźć przedmioty, których używali jeszcze ich dziadkowie i pradziadkowie – wspomina dyrektor, Zbigniew Ramski. Dzieci dokopały się prawdziwych skarbów. Dziś można je oglądać w szkolnej sali regionalnej. – W kiernicce wyrabiało się masło, a sito służyło do cedzenia pierogów – pokazuje zbiory pan dyrektor. – Są też stare żelazka na węgiel, cepy, koszyki i drewniany przyrząd do dojenia kóz. A nawet urządzenie do skręcania owczej wełny, zwane warculą. – Chyba musiało warczeć... – domyślają się uczniowie. W sali regionalnej trwają właśnie zajęcia kółka plastycznego. Kamil Marszałek i Kuba Niżnik z V klasy kończą swoją pierwszą robótkę na drutach. – To będzie sowa – pokazują. Inni w tym czasie ćwiczą w plenerze rysowanie światłocienia. – Dziś pięknie świeci słońce, więc jest dobra okazja – cieszy się pani Janina Hawryła-Naglak, nauczycielka plastyki.