Trąba do wszystkiego

Adam Śliwa

|

MGN 09/2014

publikacja 22.01.2015 09:57

Mięśni ma więcej niż ciało człowieka. Kręci się w cztery strony świata, to się wydłuża, to skraca. Mieści 10 litrów wody.

Mimo rozmiarów słonie  są bardzo wrażliwe.  Gdy są szczęśliwe, potrafią się jednak świetnie bawić Mimo rozmiarów słonie są bardzo wrażliwe. Gdy są szczęśliwe, potrafią się jednak świetnie bawić
REPORTER/east news

M owa o trąbie słonia – najbardziej charakterystycznej części tego ogromnego i silnego ssaka. Ale to nie koniec ciekawostek. Aby poznać je lepiej, odwiedziliśmy we wrocławskim ogrodzie zoologicznym dwie sympatyczne słonice Birmę i Toto.

Jak dzieci

Ze słonicą Toto najlepiej rozmawiać po angielsku. Pani Anna Gorczyńska, opiekunka słoni, właśnie zaczęła z nią pogawędkę. Zadowolona podnosi trąbę, wesoło buczy, dźwigając raz przednie, raz tylne nogi. W tym samym czasie Birma podchodzi i z zaciekawieniem obwąchuje koleżankę. Też chciałaby się popisać. – Mimo rozmiarów słonie potrafią wykonywać wiele sztuczek, na przykład lubią stawać na tylnych nogach – wyjaśnia opiekunka. – Muszą się jednak wszystkiego nauczyć. Można powiedzieć, że młody słoń jest czystą kartką, którą trzeba zapisać. Słonie boją się krzyku i biegania, ale potrafią się bawić. – Gdy są zadowolone, biegają, turlają się, trąbią, a w zimie jak dzieci ślizgają się na lodowej ślizgawce – śmieje się pani Anna.

4 zęby i 150 kg

Słonie to największe lądowe ssaki. Indyjskie ważą ok. 5 ton i codziennie zjadają aż 150 kg pożywienia. Przede wszystkim korę drzew, trawę i owoce. – Słonie mają tylko cztery zęby. Dwa na górze i dwa na dole – wyjaśnia pani Anna. – Nowy komplet wyrasta im sześć razy w ciągu życia. Gdy zetrą się ostatnie, słoń umiera. Słonie żyją przeważnie 60, 70 lat. Zwierzęta te piją wodę trąbą, która połączona jest z płucami, więc nie działa jak słomka do napojów. Słonie najpierw wciągają kilka litrów wody do trąby, a potem wlewają ją do paszczy. – Trąba jest też niezbędna do zrywania gałęzi i chwytania smakołyków – dodaje pani Ania. – Mimo że wygląda jak rura do odkurzacza, łączy nos z górną wargą. Ma aż 150 tysięcy różnych mięśni. Może ważyć nawet 120 kg. Słonie mają doskonały węch. Smakołyki wyczuwają z kilku kilometrów. Natomiast wzrok jest ich najsłabszym zmysłem.

Do trąbienia

– Słonie potrafią wydawać dźwięki, które częściowo wychodzą przez trąbę, ale nie powstają one tak jak w instrumencie. Odgłosy trąbienia powstają w krtani. Słonie jednak przede wszystkim porozumiewają się za pomocą tak zwanych infradźwięków, zupełnie niesłyszalnych dla człowieka. Do słuchania wykorzystują nie tylko uszy, ale także… stopy, i trąbę, którą przykładają do ziemi i wyłapują drgania. Trąba przydaje się słoniowi właściwie przy każdej czynności. W upały, na przykład, słonie dla ochłody, jak strażackim wężem, oblewają wodą z trąby siebie, a nawet hałasujących turystów. Do tego jeszcze płaskie, wielkie uszy, mogą służyć słoniowi jako… klimatyzacja. – Rozgrzana słońcem krew trafia do żył w uszach – wyjaśnia opiekunka słoni. – Gdy słonie nimi machają, krew się ochładza i wraca do reszty organizmu, schładzając całego słonia.

Silne i słabe

Wielkie i silne słonie, dzięki budowie stopy, chodzą bardzo cicho i delikatnie. Ich stopa jest szeroka i mimo że ważą prawie 5 ton, nacisk nogi słonia na centymetr kwadratowy jest mniejszy niż nacisk stopy człowieka. – Słonie są niezwykle delikatne – zapewnia pani Anna. – Pod grubą, czterocentymetrową skórą pokrytą rudymi włoskami, kryje się bardzo wrażliwe zwierzę. Każde trudne przeżycie zostaje w nich, zapamiętują je. Dlatego zdarzały się przypadki, że grzeczne słonie nagle atakowały ludzi, ponieważ przypomniały sobie złe traktowanie. Ale za dobre serce potrafią się odwdzięczyć. Są bardzo towarzyskie i przywiązują się do opiekunów. A ponieważ są niezwykle inteligentne, można je wiele nauczyć.