nasze media MGN 10/2020

Przemysław Barszcz

|

MGN 12/2019

dodane 19.12.2019 10:38

Z piętra na piętro

Las zbudowany jest jak wieżowiec, z podziemnymi poziomami, własną elektrownią na najwyższych piętrach i oryginalnymi lokatorami.

N a każdym z pięter lasu czeka na odkrycie cudowna tajemnica życia dzikiej, leśnej przyrody. Na samym dnie lasu kępy mchu płonnika i modrzaczka sinego, podglądane przez nas, stają się wielkimi drzewami pierwotnej, nieprzebytej dżungli Jeżeli spojrzeć na las z pozycji prosionka, maleńkiego skorupiaka żyjącego w ściółce leśnej, albo pajęczaka zaleszczotka, wyglądającego jak miniaturowy skorpion, perspektywa okazuje się całkowicie inna od tej, do jakiej przywykliśmy jako ludzie. Całkiem inaczej wygląda las z góry – tak jak z koron drzew widzi go wiewiórka albo pisklęta zięby, kołyszące się w małym, zamaskowanym mchem gniazdku na końcu cienkiej gałązki. Taką perspektywę mogą dać ludziom chociażby ścieżki prowadzące na wysokości szczytów drzew. Na ogół jednak na las patrzymy z poziomu ziemi. O poszczególnych warstwach wiemy mniej więcej tyle, ile krab chodzący gdzieś po piaszczystym dnie wie o powierzchni morza.

Niezbadana wielopiętrowość

Poszczególne piętra lasu tworzą osobne światy, których mieszkańcy są zależni od siebie i nawzajem siebie potrzebują, choć często wcale się nie znają i nawet nie mają szans na spotkanie. Najniżej, u samej podstawy, a nawet jeszcze głębiej, znajduje się gleba leśna. Niewiarygodna jest ilość zwierząt, które tam mieszkają. W warstwie gleby na powierzchni zaledwie jednego metra kwadratowego spotkamy aż tysiąc różnych gatunków. Kawałeczek dalej, w wilgotniejszym zagłębieniu, możemy spodziewać się kolejnych organizmów. A co z bakteriami, grzybami i pierwotniakami? Żyje ich tam tak wiele, że większości nawet nie znamy i nie wiemy, jaką rolę spełniają, jak eg- zystują i ile ich jest. Ponad glebą podział pięter lasu wyznacza runo, czyli mchy, paprocie, kwiaty i inne, tworzące najniższą warstwę roślinną. Krzewy i drzewa natomiast tworzą piętro podszytu. Warstwy dzielą się na podwarstwy, a te na kolejne i tak dalej. Każda z nich jest bardzo ważna i spełnia istotną rolę.

Życie w koronach

Odwróćmy teraz kolejność i przenieśmy się w korony drzew. W filmie „Hobbit: Pustkowie Smauga” jest taka scena, kiedy Bilbo Baggins wspina się na drzewo w Mrocznej Puszczy. Gdy wychyla głowę ponad korony drzew, obraz całkowicie się zmienia: nagle robi się jasno, słonecznie, kolorowo – zupełnie jakby przeniósł się w inną rzeczywistość. Korony drzew, zwłaszcza ich najwyższy poziom, to świat energii i światła. Liście, niczym baterie słoneczne, przechwytują promieniowanie Słońca. Brzmi banalnie? Tylko pozornie, bo tak właśnie zaczyna się cały łańcuch życia na Ziemi. Promienie przenikające blaszki liściowe uruchamiają w liściach reakcje skutkujące produkcją tlenu i materii organicznej dla wszystkich istot żywych naszego świata, również dla nas. Każda część korony drzew, każda warstwa tego piętra, ma dodatkowo swoją specjalizację, by wykorzystać możliwie dużo z promieniowania słonecznego.

Akumulatory Ziemi

Szare pnie buków i jodeł, pomarańczowe igły sosen czy potężne kłody dębowe są jak akumulatory gromadzące energię. W wielkich, stale przyrastających masach drewna zawarta jest energia słoneczna, z której człowiek korzysta na różne sposoby. Pnie drzew wykorzystują też różne gatunki zwierząt. Na przykład dziupla może być miejscem życia, żerowania i schronienia. Kiedy porzuci ją dzięcioł czarny, zostanie zajęta przez złocisto-lazurową kraskę. Po niej do dziupli wprowadzi się nietoperz borowiec, a zimą będzie schronieniem dla koszatek i popielic, którym wcale nie przeszkadza, że w warstwach miękkiego próchna na jej dnie żyją wonne chrząszcze pachnice dębowe. Mówiąc o piętrze drzew, nie można zapomnieć o podszycie, czyli gęstwinie krzewów i młodych drzew, bo tam gnieżdżą się pokrzewki czarnołbiste, czarnopióre kosy, wiją swoje gniazda gile i buszują strzyżyki.

Starsze od drzew

Warstwa runa, czyli roślin kwitnących, paproci, mchów i widłaków podlega w ciągu roku zaskakującym zmianom. Najpełniej widać to wczesną wiosną, zanim rozwiną się liście drzew. Runo leśne rozkwita wtedy falami kwiatów: żółtych ziarnopłonów, białych zawilców, błękitnych przylaszczek, purpurow0fioletowych miodunek… Część z roślin runa wraz z rozwojem liści drzew i odcięciem światła znika z powierzchni, ale nadal trwa jako podziemne kłącza, bulwy i rozłogi. Inne, jak na przykład widłaki, rosną powoli i wytrwale. Choć niewiele większe niż dłoń, mogą osiągnąć wiek nawet kilkudziesięciu lat i być starsze od niektórych, górujących nad nimi drzew.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Najaktywniejsi użytkownicy

  • 2
    kawa
  • 3
    Mikotka
    ostatnia aktywność: 03.04.2020
    łączna liczba komentarzy: 44
  • 4
    Nacixxx
    ostatnia aktywność: 28.01.2020
    łączna liczba komentarzy: 7
  • 5
    kociaczek

Najwyżej docenione